Chuẩn bị trước khi khám sức khỏe cao cấp như thế nào? Thời gian nhịn ăn, làm sạch ruột và dùng thuốc
Cốt lõi của việc chuẩn bị trước khám là 'tùy theo hạng mục': các hạng mục bao gồm lấy máu, siêu âm bụng, nội soi dạ dày thường cần nhịn ăn trên 8 giờ (có thể uống một ít nước lọc); nếu nội soi đại tràng không đau thì cần ăn ít chất xơ trong 1–3 ngày trước khám và uống thuốc xổ; xét nghiệm máu ẩn trong phân, nước tiểu và phụ khoa, phụ nữ nên tránh kỳ kinh nguyệt. Không tự ý ngừng thuốc điều trị bệnh mãn tính, thuốc huyết áp thường có thể uống với một ít nước vào ngày khám, nhưng thuốc tiểu đường/insulin, thuốc chống đông máu cần hỏi ý kiến bác sĩ trước. Và nhớ mang theo tiền sử bệnh, danh sách thuốc đang dùng và báo cáo cũ. Quy định thực tế khác nhau tùy theo từng trung tâm, khi đặt lịch hãy xác nhận đầy đủ hướng dẫn trước khám. Sau đây là thông tin trung lập chung, không cấu thành lời khuyên y tế.
Quy tắc nhịn ăn và uống nước
Việc nhịn ăn tùy theo hạng mục, hiểu rõ để không phải đi lại vô ích:
- Các hạng mục bao gồm lấy máu, siêu âm bụng, nội soi dạ dày thường cần nhịn ăn trên 8 giờ
- Trong thời gian nhịn ăn thường có thể uống một ít nước lọc, nhưng tránh đồ uống có đường, sữa, cà phê và nhai kẹo cao su
- Các hạng mục chỉ chụp ảnh (như một số MRI) hoặc không bao gồm các hạng mục trên không nhất thiết phải nhịn ăn, theo hướng dẫn của từng trung tâm
Cách làm sạch ruột cho nội soi đại tràng
Nội soi đại tràng không đau cần 'làm sạch ruột' mới nhìn rõ, làm sạch không hoàn toàn có thể phải làm lại:
- 1–3 ngày trước khám ăn ít chất xơ (tránh rau xơ, hạt, thịt đỏ)
- Tối hôm trước đến ngày khám uống thuốc xổ theo chỉ dẫn và uống nhiều nước cho đến khi đi ngoài ra nước trong
- Người bị tiểu đường, bệnh thận hoặc dùng thuốc đặc biệt cần xác nhận cách làm sạch ruột với nhân viên y tế trước
Thuốc bệnh mãn tính và lưu ý cho phụ nữ
Không tự ý ngừng thuốc, phụ nữ một số hạng mục cần tránh kỳ kinh nguyệt:
- Thuốc huyết áp thường có thể uống với một ít nước vào ngày khám
- Thuốc tiểu đường dạng uống và insulin do cần nhịn ăn, có nguy cơ hạ đường huyết, liều lượng và thời điểm cần hỏi ý kiến bác sĩ trước
- Thuốc chống đông/chống kết tập tiểu cầu khi sinh thiết qua nội soi dạ dày đại tràng hoặc hạng mục xâm lấn có thể cần điều chỉnh, nhất định phải báo trước, không tự ý ngừng thuốc
- Phụ nữ: xét nghiệm nước tiểu, phết tế bào cổ tử cung, máu ẩn trong phân nên tránh kỳ kinh nguyệt; đã mang thai hoặc nghi ngờ mang thai tránh các hạng mục bức xạ như X-quang, CT
Câu hỏi thường gặp
Có cần nhịn ăn trước khi khám sức khỏe không? Cần nhịn ăn bao lâu? Có thể uống nước không?
Việc nhịn ăn tùy theo hạng mục. Lấy máu (đặc biệt là đường huyết, mỡ máu), siêu âm bụng, nội soi dạ dày thường cần nhịn ăn trên 8 giờ, trong thời gian đó thường có thể uống một ít nước lọc, nhưng nên tránh đồ uống có đường, sữa, cà phê và nhai kẹo cao su. Các hạng mục chỉ chụp ảnh (như một số MRI) hoặc không bao gồm các hạng mục trên không nhất thiết phải nhịn ăn. Thời gian và quy định chính xác theo hướng dẫn của từng trung tâm.
Làm thế nào để chuẩn bị nội soi đại tràng? Làm sạch ruột là gì?
Nội soi đại tràng không đau cần 'làm sạch ruột' để nhìn rõ thành ruột: thường 1–3 ngày trước khám ăn ít chất xơ (tránh rau xơ, hạt, thịt đỏ), tối hôm trước đến ngày khám uống thuốc xổ theo chỉ dẫn và uống nhiều nước cho đến khi đi ngoài ra nước trong. Làm sạch ruột không hoàn toàn có thể ảnh hưởng đến kết quả đọc thậm chí phải làm lại. Người bị tiểu đường, bệnh thận hoặc dùng thuốc đặc biệt cần xác nhận cách làm sạch ruột với nhân viên y tế trước.
Người đang dùng thuốc bệnh mãn tính, thuốc chống đông máu có cần ngừng thuốc trước khi khám sức khỏe không?
Không được tự ý ngừng thuốc. Nguyên tắc chung: thuốc huyết áp thường có thể uống với một ít nước lọc vào ngày khám; thuốc tiểu đường dạng uống và insulin do cần nhịn ăn khi khám, có nguy cơ hạ đường huyết, liều lượng và thời điểm uống cần hỏi ý kiến bác sĩ trước; thuốc chống đông máu/chống kết tập tiểu cầu (như warfarin, aspirin) khi thực hiện sinh thiết qua nội soi dạ dày đại tràng hoặc các hạng mục xâm lấn có thể cần điều chỉnh, nhất định phải báo trước và xử lý theo chỉ dẫn của bác sĩ. Hãy chủ động xác nhận với trung tâm khám sức khỏe và bác sĩ kê đơn.
Cần chú ý gì trong vài ngày trước khám? Phụ nữ có gì cần lưu ý?
Vài ngày trước khám nên tránh đồ ăn nhiều dầu mỡ, nhiều đường, rượu bia và vận động mạnh (vận động mạnh có thể làm tăng tạm thời các chỉ số liên quan đến gan, cơ), duy trì sinh hoạt bình thường. Về phụ nữ: xét nghiệm nước tiểu, phết tế bào cổ tử cung, xét nghiệm máu ẩn trong phân nên tránh kỳ kinh nguyệt; đã mang thai hoặc nghi ngờ mang thai nên chủ động báo để tránh các hạng mục có bức xạ như X-quang, CT. Và chuẩn bị tiền sử bệnh, hồ sơ phẫu thuật và dùng thuốc, báo cáo khám sức khỏe cũ.
Khám sức khỏe bao lâu một lần là phù hợp?
Tần suất khám sức khỏe khác nhau tùy theo độ tuổi, tiền sử gia đình, tình trạng sức khỏe cá nhân và kết quả trước đó, không có tiêu chuẩn duy nhất; các chương trình khám sức khỏe dự phòng của chính phủ và sàng lọc ung thư cũng có tần suất khuyến nghị riêng (theo độ tuổi và điều kiện). Có thể thảo luận với cơ sở y tế về các hạng mục và chu kỳ phù hợp, và tận dụng các nguồn lực công. Trang web này tổng hợp thông tin trung lập, không cấu thành lời khuyên y tế.
Một ngày trước khám sức khỏe có thể uống rượu, hút thuốc hoặc vận động mạnh không?
Thông thường khuyến nghị tránh uống rượu một ngày trước khám – rượu có thể ảnh hưởng đến chức năng gan (GOT/GPT, GGT) và mỡ máu trong xét nghiệm máu; vận động mạnh có thể làm tăng tạm thời creatine kinase (CK) và các chỉ số khác, khuyến nghị tránh vận động cường độ cao 1–2 ngày trước khám, thay bằng hoạt động tĩnh. Hút thuốc không bị cấm bắt buộc, nhưng hút thuốc ảnh hưởng đến một số xét nghiệm chức năng tim phổi (như chức năng phổi, đọc hình ảnh ngực) và huyết áp, khuyến nghị giảm thiểu vào ngày khám. Hạn chế thực tế khác nhau tùy theo quy định của từng trung tâm và hạng mục khám, có thể hỏi khi đặt lịch.
Trang này là tổng hợp thông tin trung lập, chỉ tham khảo, không phải lời khuyên Y tế, cũng không cấu thành bất kỳ cam kết chẩn trị nào.