Sàng lọc viêm gan B, C và kiểm tra gan thực hiện như thế nào? Một lần miễn phí trọn đời (từ 45 tuổi), theo dõi ung thư gan cho người mang mầm bệnh
Bệnh gan là 'bệnh quốc dân' của Đài Loan, và viêm gan B, C là nguyên nhân chính gây xơ gan và ung thư gan. Cục Y tế Quốc gia cung cấp 'Sàng lọc viêm gan B, C' trong chương trình khám sức khỏe dự phòng cho người lớn – một lần xét nghiệm máu miễn phí trọn đời cho người từ 45 đến 79 tuổi (người bản địa từ 40 tuổi), và từ tháng 8 năm 2025 mở rộng cho người sinh năm 1986 (bao gồm) trở về trước đến 79 tuổi. Xét nghiệm máu không cần nhịn ăn. Nếu là người mang mầm bệnh hoặc viêm gan mạn tính, cần theo dõi ung thư gan định kỳ bằng siêu âm bụng. Dưới đây là tổng hợp trung lập về đối tượng sàng lọc, quy trình và trọng tâm kiểm tra gan, chỉ là thông tin tổng hợp, không phải tư vấn y tế.
Sàng lọc viêm gan B, C: một lần miễn phí trọn đời, thực hiện như thế nào
Đây là một hạng mục trong khám sức khỏe dự phòng cho người lớn của Cục Y tế Quốc gia, chỉ cần xét nghiệm máu, không cần nhịn ăn:
- Đối tượng: từ 45 đến 79 tuổi (người bản địa từ 40 đến 79 tuổi) một lần trọn đời; từ ngày 1 tháng 8 năm 2025 mở rộng cho người sinh năm 1986 (bao gồm) trở về trước đến 79 tuổi, ước tính thêm khoảng 2 triệu người được hưởng lợi
- Cách thực hiện: xét nghiệm máu tìm kháng nguyên bề mặt viêm gan B và kháng thể viêm gan C, không cần nhịn ăn; có thể thực hiện tại hơn 6.000 cơ sở y tế có hợp đồng khám sức khỏe dự phòng cho người lớn trên toàn quốc
- Kiểm tra tư cách trước: sau khi xác nhận đủ điều kiện sàng lọc một lần trọn đời, có thể đến cơ sở y tế có hợp đồng để xét nghiệm; tư cách thực tế dựa trên thông báo mới nhất của Cục Y tế Quốc gia
Kết quả sàng lọc dương tính thì sao? Viêm gan C có thuốc chữa khỏi
Dương tính có nghĩa là cần đánh giá thêm, không cần hoảng sợ:
- Kháng nguyên bề mặt viêm gan B dương tính = mang mầm bệnh, cần bác sĩ đánh giá có cần theo dõi hay điều trị; không phải mang mầm bệnh là sẽ phát bệnh
- Người có kháng thể viêm gan C dương tính, cơ sở y tế sẽ hỗ trợ xét nghiệm tải lượng virus HCV RNA để xác định nhiễm trùng hiện tại; hiện nay thuốc kháng virus đường uống cho viêm gan C được Bảo hiểm Y tế chi trả toàn bộ, tỷ lệ khỏi gần 99%
- Người được chẩn đoán viêm gan mạn tính hoặc mang mầm bệnh nên tái khám đều đặn, bác sĩ sẽ sắp xếp kế hoạch theo dõi và điều trị tiếp theo
Người mang mầm bệnh, xơ gan: theo dõi ung thư gan định kỳ
Viêm gan B, C mạn tính và xơ gan là nguy cơ cao ung thư gan, cần theo dõi lâu dài:
- Người mang mầm bệnh viêm gan B, C mạn tính và xơ gan thuộc nhóm nguy cơ cao ung thư gan, trên lâm sàng thường khuyến cáo theo dõi định kỳ bằng siêu âm bụng kết hợp xét nghiệm AFP trong máu (thường khoảng 6 tháng một lần, khoảng cách thực tế do bác sĩ quyết định dựa trên nguy cơ)
- Việc theo dõi này thuộc theo dõi lâm sàng, khác với 'sàng lọc miễn phí một lần trọn đời' nêu trên; siêu âm bụng thường là khám sức khỏe tự trả phí hoặc được chỉ định theo yêu cầu của bác sĩ
- Ung thư gan giai đoạn sớm thường không có triệu chứng, theo dõi đều đặn giúp phát hiện sớm và nắm bắt thời điểm điều trị
Gan nhiễm mỡ thường gặp khi khám sức khỏe có nghiêm trọng không?
Siêu âm bụng thường phát hiện gan nhiễm mỡ, hầu hết có thể đảo ngược, nhưng đừng xem nhẹ:
- Gan nhiễm mỡ không do rượu liên quan đến các vấn đề chuyển hóa như béo phì, tiểu đường, mỡ máu cao, là phát hiện thường gặp khi siêu âm bụng
- Hầu hết gan nhiễm mỡ nhẹ có thể cải thiện thông qua kiểm soát cân nặng, chế độ ăn, tập thể dục và kiểm soát tăng huyết áp, mỡ máu, đường huyết; một số ít có thể tiến triển thành viêm gan nhiễm mỡ, xơ hóa
- Việc có cần xét nghiệm thêm (như chức năng gan, đánh giá xơ hóa) hay không do bác sĩ đánh giá; phát hiện gan nhiễm mỡ có thể coi là lời nhắc nhở điều chỉnh lối sống
Sắp xếp kiểm tra gan như thế nào? Lời khuyên trung lập
Tận dụng sàng lọc miễn phí và khám sức khỏe tự trả phí theo từng lớp:
- Trước tiên, sử dụng 'sàng lọc viêm gan B, C miễn phí một lần trọn đời' – đây là bước cơ bản nhất và chỉ cần xét nghiệm máu
- Người có nguy cơ như viêm gan mạn tính, xơ gan, tiền sử gia đình ung thư gan hoặc uống rượu lâu dài, thảo luận với bác sĩ về việc có nên thực hiện thêm siêu âm bụng, AFP để theo dõi
- Tóm lại: sàng lọc viêm gan B, C miễn phí, một lần trọn đời, không cần nhịn ăn; người mang mầm bệnh hoặc nguy cơ cao sau đó theo dõi ung thư gan định kỳ theo chỉ định của bác sĩ. Hạng mục và tư cách thực tế dựa trên khuyến cáo của Cục Y tế Quốc gia và bác sĩ. Trang này là thông tin trung lập, không phải tư vấn y tế.
Câu hỏi thường gặp
Sàng lọc viêm gan B, C được thực hiện ở độ tuổi nào? Có phải tự trả phí không?
Cục Y tế Quốc gia cung cấp sàng lọc viêm gan B, C miễn phí một lần trọn đời cho người từ 45 đến 79 tuổi (người bản địa từ 40 đến 79 tuổi); từ ngày 1 tháng 8 năm 2025 mở rộng cho người sinh năm 1986 (bao gồm) trở về trước đến 79 tuổi. Xét nghiệm máu, không cần nhịn ăn, có thể thực hiện tại hơn 6.000 cơ sở y tế có hợp đồng khám sức khỏe dự phòng cho người lớn trên toàn quốc. Người đủ điều kiện được xét nghiệm miễn phí, thực tế dựa trên thông báo mới nhất của Cục Y tế Quốc gia. Trang này là thông tin trung lập, không phải tư vấn y tế.
Sàng lọc viêm gan B, C có cần nhịn ăn không? Làm xét nghiệm gì?
Không cần nhịn ăn. Sàng lọc viêm gan B, C là xét nghiệm máu tìm kháng nguyên bề mặt viêm gan B và kháng thể viêm gan C. Nếu kháng thể viêm gan C dương tính, cơ sở y tế sẽ hỗ trợ xét nghiệm thêm tải lượng virus HCV RNA để xác định nhiễm trùng hiện tại. Toàn bộ sàng lọc thuộc dịch vụ khám sức khỏe dự phòng cho người lớn, người đủ điều kiện được miễn phí.
Viêm gan C có chữa khỏi được không? Có phải tự mua thuốc không?
Hiện nay, thuốc kháng virus đường uống (DAA) cho viêm gan C được Bảo hiểm Y tế Trung ương chi trả toàn bộ, liệu trình thường vài tuần, tỷ lệ khỏi gần 99%. Người có kháng thể viêm gan C dương tính nên xét nghiệm thêm tải lượng virus để xác định nhiễm trùng hiện tại và được bác sĩ đánh giá điều trị. Điều trị sớm giúp giảm nguy cơ xơ gan và ung thư gan. Điều kiện chi trả thực tế dựa trên quy định của Bảo hiểm Y tế.
Người mang mầm bệnh viêm gan B nhất định sẽ bị ung thư gan không? Cần theo dõi bao lâu một lần?
Không nhất định. Mang mầm bệnh viêm gan B không có nghĩa là sẽ phát bệnh hoặc bị ung thư gan, nhưng thuộc nhóm nguy cơ cao, cần theo dõi đều đặn. Trên lâm sàng thường khuyến cáo người viêm gan B, C mạn tính hoặc xơ gan nên theo dõi ung thư gan định kỳ bằng siêu âm bụng kết hợp xét nghiệm AFP (thường khoảng 6 tháng một lần, thực tế do bác sĩ quyết định dựa trên nguy cơ). Người mang mầm bệnh nhất định phải tái khám theo chỉ định, không vì không có triệu chứng mà ngừng theo dõi.
Khám sức khỏe phát hiện gan nhiễm mỡ, có nghiêm trọng không? Cần điều trị không?
Hầu hết gan nhiễm mỡ liên quan đến các vấn đề chuyển hóa như béo phì, tiểu đường, mỡ máu cao, là phát hiện thường gặp khi siêu âm bụng; mức độ nhẹ thường có thể cải thiện thông qua kiểm soát cân nặng, chế độ ăn, tập thể dục và kiểm soát tăng huyết áp, mỡ máu, đường huyết. Một số ít có thể tiến triển thành viêm gan nhiễm mỡ hoặc xơ hóa, việc có cần xét nghiệm thêm hay không do bác sĩ đánh giá. Phát hiện gan nhiễm mỡ có thể coi là lời nhắc nhở điều chỉnh lối sống.
Kiểm tra gan có cần siêu âm bụng không? Có được miễn phí không?
Sàng lọc viêm gan B, C miễn phí một lần trọn đời là xét nghiệm máu, không bao gồm siêu âm bụng. Siêu âm bụng thường là hạng mục khám sức khỏe tự trả phí hoặc được chỉ định theo yêu cầu của bác sĩ; đối với người có nguy cơ cao như viêm gan mạn tính, xơ gan, tiền sử gia đình ung thư gan hoặc uống rượu lâu dài, bác sĩ thường chỉ định siêu âm bụng và AFP định kỳ. Có cần hay không, tần suất bao lâu, nên thảo luận với bác sĩ.
Trang này là tổng hợp thông tin trung lập, chỉ tham khảo, không phải lời khuyên Y tế, cũng không cấu thành bất kỳ cam kết chẩn trị nào.