Khám sức khỏe người lao động / Khám sức khỏe lao động: quy định, hạng mục và tần suất? Bao lâu khám một lần, ai trả tiền?
Khám sức khỏe người lao động (khám sức khỏe nhân viên) là nghĩa vụ pháp lý của người sử dụng lao động: Theo Điều 20 Luật An toàn và Vệ sinh lao động và Quy tắc Bảo vệ Sức khỏe Người lao động, người sử dụng lao động phải tổ chức khám sức khỏe khi tuyển dụng và khám sức khỏe định kỳ trong thời gian làm việc, chi phí do người sử dụng lao động chịu, không được thu từ người lao động và phải được thực hiện tại các cơ sở y tế được Bộ Lao động công nhận. Tần suất khám sức khỏe chung theo độ tuổi: dưới 40 tuổi: 5 năm/lần, từ 40 đến dưới 65 tuổi: 3 năm/lần, từ 65 tuổi trở lên: 1 năm/lần; người làm công việc có nguy cơ đặc biệt cần khám sức khỏe đặc biệt hàng năm. Dưới đây tổng hợp các quy định pháp luật, hạng mục khám, tần suất và sự khác biệt giữa 'khám sức khỏe lao động' và 'khám sức khỏe cao cấp tự trả phí', là tài liệu công khai trung lập, quyền lợi cá nhân căn cứ vào cơ quan quản lý và quy định pháp luật.
Khám sức khỏe lao động có phải là nghĩa vụ pháp lý của người sử dụng lao động không? Ai trả phí?
Có. Theo Điều 20 Luật An toàn và Vệ sinh lao động và Quy tắc Bảo vệ Sức khỏe Người lao động, người sử dụng lao động phải sắp xếp khám sức khỏe cho người lao động, chi phí do người sử dụng lao động chịu, không được thu từ người lao động; người lao động cũng có nghĩa vụ đi khám. Việc khám phải được thực hiện tại các cơ sở y tế được Bộ Lao động công nhận:
- Căn cứ pháp lý: Điều 20 Luật An toàn và Vệ sinh lao động và Quy tắc Bảo vệ Sức khỏe Người lao động
- Chi phí: Do người sử dụng lao động chịu, không được chuyển cho người lao động
- Cơ sở: Phải là cơ sở y tế khám sức khỏe được Bộ Lao động công nhận
Khám sức khỏe tuyển dụng và khám sức khỏe chung có gì khác nhau?
Thời điểm và mục đích của hai loại khác nhau (theo Điều 27, 28 Nghị định thi hành Luật An toàn và Vệ sinh lao động):
- Khám sức khỏe tuyển dụng: Thực hiện 'khi tuyển dụng', đánh giá sự phù hợp với công việc, xem có bệnh không phù hợp với công việc đó không
- Khám sức khỏe chung: Thực hiện định kỳ 'trong thời gian làm việc' theo độ tuổi
- Hai loại có hạng mục tương tự, khác nhau về thời điểm và mục đích
Bao lâu khám một lần? (Theo độ tuổi)
Tần suất khám sức khỏe chung cho người lao động đang làm việc, theo Điều 17 Quy tắc Bảo vệ Sức khỏe Người lao động, chia làm ba mức theo độ tuổi:
- Dưới 40 tuổi: 5 năm/lần
- Từ 40 đến dưới 65 tuổi: 3 năm/lần
- Từ 65 tuổi trở lên: 1 năm/lần
- Người làm công việc có nguy cơ đặc biệt (như tiếng ồn, bụi, bức xạ ion hóa, hóa chất cụ thể, v.v.) cần khám sức khỏe đặc biệt hàng năm
Khám sức khỏe chung cho người lao động gồm những hạng mục nào?
Các hạng mục khám sức khỏe chung là theo quy định (Phụ lục 9 Quy tắc Bảo vệ Sức khỏe Người lao động), thuộc đánh giá sức khỏe cơ bản, thường bao gồm:
- Hỏi về tiền sử công việc, tiền sử bệnh và thói quen sinh hoạt; chiều cao, cân nặng, vòng eo, huyết áp
- Thị lực, khả năng phân biệt màu sắc, thính lực; X-quang ngực
- Xét nghiệm máu (huyết sắc tố, bạch cầu), đường huyết, mỡ máu (cholesterol toàn phần, triglyceride, HDL/LDL), chức năng gan (GOT, GPT), chức năng thận (creatinine), xét nghiệm nước tiểu
- Khám sức khỏe đặc biệt thực hiện thêm các hạng mục tương ứng theo yếu tố nguy cơ (ví dụ: công việc có tiếng ồn thêm kiểm tra thính lực, công việc có bụi thêm đọc X-quang ngực và chức năng phổi)
Khám sức khỏe lao động và khám sức khỏe cao cấp tự trả phí khác nhau thế nào?
Mục đích và nội dung của hai loại khác nhau, có thể bổ sung cho nhau:
- Khám sức khỏe lao động: Hạng mục tối thiểu theo quy định, người sử dụng lao động trả phí, tập trung vào sức khỏe nghề nghiệp và sàng lọc cơ bản
- Khám sức khỏe cao cấp tự trả phí: Tự nguyện, tự trả, hạng mục rộng và sâu hơn (như MRI, nội soi không đau, dấu ấn ung thư, hình ảnh tim mạch)
- Những ai muốn đánh giá rủi ro cá nhân đầy đủ hơn có thể lên kế hoạch các hạng mục tự trả ngoài khám sức khỏe lao động, dựa trên độ tuổi và tiền sử gia đình (xem 'Cách chọn hạng mục khám sức khỏe' trên trang này)
- Lưu ý: 'Khám sức khỏe phòng bệnh nghề nghiệp' của bảo hiểm lao động là một khoản chi trả khác do Cục Bảo hiểm Lao động thanh toán (hiện hành theo Luật Bảo hiểm Tai nạn Lao động và Bảo vệ Người lao động), khác với khám sức khỏe lao động do người sử dụng lao động tổ chức, không nhầm lẫn.
Câu hỏi thường gặp
Công ty có bắt buộc phải khám sức khỏe cho nhân viên không? Chi phí ai trả?
Có. Theo Điều 20 Luật An toàn và Vệ sinh lao động và Quy tắc Bảo vệ Sức khỏe Người lao động, người sử dụng lao động phải tổ chức khám sức khỏe khi tuyển dụng và khám sức khỏe định kỳ trong thời gian làm việc, chi phí do người sử dụng lao động chịu, không được thu từ người lao động. Việc khám phải được thực hiện tại các cơ sở y tế được Bộ Lao động công nhận.
Khám sức khỏe nhân viên bao lâu một lần?
Theo Điều 17 Quy tắc Bảo vệ Sức khỏe Người lao động, tần suất khám sức khỏe chung cho người lao động đang làm việc theo độ tuổi: dưới 40 tuổi: 5 năm/lần, từ 40 đến dưới 65 tuổi: 3 năm/lần, từ 65 tuổi trở lên: 1 năm/lần. Người làm công việc có nguy cơ đặc biệt cần khám sức khỏe đặc biệt hàng năm.
Khám sức khỏe tuyển dụng và khám sức khỏe định kỳ có giống nhau không?
Không hoàn toàn giống. Khám sức khỏe tuyển dụng được thực hiện 'khi tuyển dụng' để đánh giá sự phù hợp với công việc, xem có bệnh không phù hợp với công việc đó không; khám sức khỏe chung là khám định kỳ 'trong thời gian làm việc' theo độ tuổi. Hai loại có hạng mục tương tự, khác nhau về thời điểm và mục đích (theo Điều 27, 28 Nghị định thi hành Luật An toàn và Vệ sinh lao động).
Khám sức khỏe chung cho người lao động gồm những hạng mục nào?
Là các hạng mục theo quy định (Phụ lục 9 Quy tắc Bảo vệ Sức khỏe Người lao động), thường bao gồm: chiều cao, cân nặng, vòng eo, huyết áp; thị lực, khả năng phân biệt màu sắc, thính lực; X-quang ngực; và các xét nghiệm cơ bản về máu, đường huyết, mỡ máu, chức năng gan (GOT/GPT), chức năng thận, nước tiểu. Người làm công việc có nguy cơ đặc biệt được thực hiện thêm các hạng mục khám đặc biệt tương ứng với yếu tố nguy cơ.
Khám sức khỏe lao động và khám sức khỏe cao cấp tự trả phí khác nhau thế nào?
Khám sức khỏe lao động là hạng mục tối thiểu theo quy định, do người sử dụng lao động trả phí, tập trung vào sức khỏe nghề nghiệp và sàng lọc cơ bản; khám sức khỏe cao cấp tự trả phí là tự nguyện, tự trả, hạng mục rộng và sâu hơn (như MRI, nội soi không đau, dấu ấn ung thư). Hai loại có thể bổ sung cho nhau, nếu muốn đánh giá rủi ro cá nhân đầy đủ hơn, có thể lên kế hoạch các hạng mục tự trả ngoài khám sức khỏe lao động, dựa trên độ tuổi và tiền sử gia đình.
Hồ sơ khám sức khỏe đặc biệt công ty phải lưu giữ bao lâu?
Theo Quy tắc Bảo vệ Sức khỏe Người lao động, hồ sơ khám sức khỏe tuyển dụng và khám sức khỏe đặc biệt thường được lưu giữ ít nhất 10 năm; đối với các công việc có nguy cơ cao được liệt kê như bức xạ ion hóa, bụi, benzen, vinyl clorua, amiăng, cadimi, hồ sơ phải được lưu giữ ít nhất 30 năm. Hồ sơ khám sức khỏe chung và khám sức khỏe tuyển dụng cũng phải được lưu giữ theo quy định.
Trang này là tổng hợp thông tin trung lập, chỉ để tham khảo, không phải lời khuyên y tế, cũng không cấu thành bất kỳ cam kết chẩn đoán hay điều trị nào.